‘Begin april ontvangen ruim 400.000 mkb ondernemers mogelijk een brief van het Ministerie van SZW over de wettelijk verplichte RI&E.’

Het Steunpunt RI&E meldt dat in haar nieuwsbrief van 29 maart. Nadere informatie ontbreekt. Zodra we meer weten leest u het op de KoM-site.

Achtergrond hierbij is de meerjarige campagne van het ministerie voor meer en betere RI&E’s. Grotere arbeidsorganisaties hebben vaak wel een RI&E. Daardoor werkt circa 80% van de werknemers bij een werkgever met een RI&E (al is die nogal eens matig van kwaliteit). Maar bij de (aller)kleinste organisaties ontbreekt dit instrument voor gezond en veilig werk vaak.

Verder in deze nieuwsbrief van 4 april 2022

RIV-toets zonder verzekeringsarts

> Volgens verzekeringsartsen 2x vaker verschil van inzicht met bedrijfsartsen

> Hogere WIA-instroom raakt wetsvoorstel ook

> FNV-leden ontevreden over bedrijfsarts of arbodienst – FNV start meldpunt

Afspraken maken over hybride werken 

>Minister van Gennip roept werkgevers en werknemers daartoe op

> FNV ziet af van onverkort wettelijk recht op thuiswerk: zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen geen criterium

> Werkgevers in de voorhoede van hybride werken

> Bedrijfshulpverlening bij thuiswerk

‘It is in the eyes of the beholder’: impressie KoM-webinar ongewenste omgangsvormen

Coronacrisis schaadde leefstijl

RIV-toets zonder verzekeringsarts

FNV start meldpunt over bedrijfsarts

(foto FNV meldpunt)

We meldden het in de vorige nieuwsbrief. Op 8 maart besloot de Commissie SZW van de Tweede Kamer tot een zogeheten wetgevingsoverleg over het wetsvoorstel tot afschaffen van de rol van de verzekeringsarts in de RIV-toets bij een WIA-aanvraag. Het zou plaats vinden op 16 mei. Maar sindsdien is er veel gebeurd.

Volgens verzekeringsartsen 2x vaker verschil van inzicht met bedrijfsartsen

Op 15 maart uitten de drie vakcentrales, FNV, CNV en VCP “verbazing, verontrusting en ongemak” in een brief aan de commissie. Ze bepleiten uitstel van behandeling, om procedurele redenen zoals samenhang met het – nog uit te werken – coalitieakkoord. Inhoudelijk telt voor hen de verwachte structurele toename van WIA-instroom, naast de onlangs gebleken toename. Ze zien de gegeven onderbouwing van het wetsvoorstel als te gunstig. UWV-onderzoek gaf aan dat 12% van de loonsancties van doen heeft met een ander inzicht van de verzekeringsarts dan de bedrijfsarts. Vanuit contacten met verzekeringsartsen hebben de drie “.. vernomen dat dit bij meer dan 25% van de loonsancties het geval is. Dat zou betekenen dat de negatieve gevolgen, meer mensen in de WIA en hogere WIA-lasten, nog groter zijn dan eerder werd aangenomen, namelijk in ieder geval het dubbele van de genoemde 60 miljoen.”

Hogere WIA-instroom raakt wetsvoorstel ook

Op 22 maart besloot de Kamercommissie tot uitstel van het wetgevingsoverleg. PvdA-Kamerlid Kathmann zei toen eerst meer informatie te willen. Ze mist samenhang met het regeerakkoord en het SER-middenlangetermijnadvies, alsmede informatie over de gevolgen van de momenteel hogere instroomcijfers van de WIA op het wetsvoorstel en over de dekking van de hogere kosten. Minister van Gennip moet die informatie geven.

FNV-leden ontevreden over bedrijfsarts of arbodienst

Op 24 maart stelt FNV-bestuurder Hemmes: “We krijgen nu al vaak van leden te horen dat ze niet tevreden zijn over de begeleiding van een bedrijfsarts of arbodienst.” De bond verwacht meer onvrede als de verzekeringsarts geen rol meer heeft bij toetsing van de inspanningen voor re-integratie. “Een bedrijfsarts is verbonden aan de werkgever, een keuringsarts van het UWV niet. .. Re-integratiekansen van zieke werknemers, die gemist worden door het advies van de bedrijfsarts of arbodienst, kunnen dan ook niet meer door het UWV hersteld worden.” Daarom opent de bond per 24 maart een meldpunt “.. voor zieke werknemers over hun ervaringen met bedrijfsartsen en arbodiensten.”

Per saldo

De drie vakcentrales lijken er aan voorbij te gaan dat in de claimbeoordeling door de verzekeringsarts (na RIV-toets) niets verandert. De ontevredenheid waarvan de FNV gewag maakt, werd niet genoemd in de brief van de drie. Het FNV-meldpunt is niet beperkt tot kwesties van verschil van inzicht tussen professionals. De FNV brengt uitdrukkelijk opnieuw de vermeende afhankelijkheid van bedrijfsartsen aan de orde.

Het plaatje hierbij is groter. Eerdere debatten over de positie van de bedrijfsarts leidden tot extra waarborgen, zoals de introductie van de second opinion in de arbowetswijziging van juli 2017. De bond vindt die kennelijk niet (meer) afdoende.

De ‘RIV-toets zonder verzekeringsarts’ was in december 2018 een toezegging van minister Koolmees aan werkgevers, naast de MKB verzuim-ontzorg-verzekering. Ook bonden kregen toezeggingen. Dit alles omdat het kabinet het toen net geklapte pensioenoverleg weer op gang wilde krijgen. In juni 2019 kwam er een pensioenakkoord van partners en kabinet. De polderlogica zegt dat dan het voorafgaande als gegeven moet worden geaccepteerd. De FNV wijkt daarvan af. De ontevredenheid van de bond over begeleiding door bedrijfsarts of arbodienst zit kennelijk diep. De arbosector heeft zich dat aan te trekken.

Het FNV-nieuwsbericht over het meldpunt, en link naar de brief van de vakcentrales

Afspraken maken over hybride werken 

Minister van Gennip roept werkgevers en werknemers daartoe op

Een nieuwe visie, bij werkgevers en werkenden, op de inrichting van het werk: dat is volgens minister van Gennip de uitkomst van de afgelopen twee jaar met veel thuiswerk. Bij gelegenheid van het laten vervallen van het thuiswerkadvies schrijft ze omstandig aan de Tweede Kamer. Ze ziet nu een kantelpunt: naar hybride werken met een brede doelstelling. Die betreft het welzijn van medewerkers, het organisatiebelang en maatschappelijke doelen zoals milieu. Ze roept werkgevers en werknemers op tot maken van afspraken daartoe. Ze levert uitgebreide informatie en praktische tips, gebaseerd op onderzoeken. Die hebben volgens haar laten zien dat “.. hybride werken past in een moderne cultuur, waarbij we van een aanwezigheidscultuur gaan naar output gericht werken en vertrouwen. .. Er waren werkgevers die hier wantrouwend tegenover stonden. Maar ook deze werkgevers zijn inmiddels overtuigd door de goede ervaringen en productiviteit en hebben inmiddels vertrouwen in het werken en leidinggeven op afstand.”

Ook wil de bewindspersoon een agenda voor de toekomst van hybride werken opstellen, nog voor de zomer. Daarin gaat het om een reeks punten waaronder ook gezond en veilig werken en toepassing van de Arbowet. Het komende advies “Hybride werken” van de Sociaal-Economische Raad (SER) zal voor die agenda belangrijke input leveren.

Centrale werkgevers- en werknemersorganisaties zijn er uit

In het begin van dat adviestraject, vorig jaar zomer, leek FNV-vicevoorzitter Jong nog niet overtuigd van werkgeversvertrouwen in werken op afstand. Ze bepleitte een wettelijk recht op thuiswerk. Donderdagavond 31 maart kwam er witte rook. De SER heeft, zonder de gebruikelijke plenaire vergadering, een advies vastgesteld.

De balans tussen zeggenschap voor werknemers en maatwerk voor werkgevers is gevonden: een onverkort wettelijk recht op thuiswerk komt er niet als het aan de SER ligt. De Raad beveelt aan een verzoek van een werknemer tot thuiswerk te toetsen aan het gangbare wettelijke criterium van redelijkheid en billijkheid. De SER lijkt eventueel nadere invulling met cao-afspraken te beperken SER: “Voor specifieke groepen werkenden, waaronder grenswerkers en werkenden met een beperking is steun nodig, en ruimte om collectieve afspraken te maken.” Verder vindt de SER het belangrijk in te zetten op preventie van fysieke en mentale klachten, door vergroting van deskundigheid en ook handhaving op geldend regels, zoals voor arbeidsomstandigheden.

Zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen geen criterium 

De SER adviseert het lopende wetsvoorstel ‘werken waar je wilt’ in lijn met haar advies aan te passen. Dat initiatief wetsvoorstel van D66 en GL hanteert “zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen” als enige grond voor weigering van een verzoek van een werknemer. Pikant: het staat op de agenda van de plenaire Tweede Kamer in de week van maandag 4 april. De SER levert concrete teksten aan voor aanpassing van wet en toelichting.

Dezelfde donderdagavond 31 maart schrijft FNV-medewerker Van Steenbergen op LinkedIn: “Redelijkheid en billijkheid geldt nu eigenlijk ook al tussen werkgever en werknemer. Maar een rechter gaat hier toch invulling aan geven. Als een werkgever echt onredelijk is, dan sta je als werknemer sterker.” Op haar site meldt de FNV: “De SER adviseert concreet dat een werkgever een verzoek van een werknemer om thuis te werken accepteert, tenzij de werkgever kan aangeven dat dit niet kan.”

Die iets andere interpretatie is niet terug te vinden in een nieuwsbericht van de Algemene Werkgevers Vereniging Nederland. Wel weet die – als enige – te melden: “De initiatiefnemers en het kabinet hebben aangegeven het oordeel van de SER te willen afwachten voor de behandeling van het voorstel.”

Per saldo valt het op dat dit alles verschijnt op 31 maart. Kennelijk wil men de associatie met een 1-april-grap vermijden.

Het SER-advies

Werkgevers in de voorhoede van hybride werken

Capgemini onderzocht in opdracht van SZW de praktijk van hybride werken bij tien grote arbeidsorganisaties. Andere kunnen met het rapport over deze ‘voorlopers’ zeker hun voordeel doen. Maatwerk blijkt essentieel, faciliteren van de thuiswerkplek en aandacht voor arbeidsomstandigheden zijn onmisbaar. Een werkgever geeft een vrij te besteden budget van 5.000 euro per drie jaar, vele teams hebben een nieuwe (hybride) vergaderritmiek zoals een dagstart om binding te behouden.

Het rapport “Experimenteren met het werken thuis en op kantoor – inspiratie en lessen uit de praktijk” is een bijlage bij de brief van minister van Gennip

Bedrijfshulpverlening bij thuiswerk

Nieuw opkomend: veiligheid bij thuiswerk. In en om het huis doen zich veel meer ongevallen voor dan op het werk. Het is een aandachtspunt voor werkgevers en hun arbodienstverleners, ook al verplicht de Arbeidsomstandighedenregeling niet letterlijk tot bedrijfshulpverlening bij thuiswerk.

Het Vakblad Veiligheid en het Nederlands Instituut Bedrijfshulpverlening geven tips en adviezen.

‘It is in the eyes of the beholder’

Impressie KoM-webinar ongewenste omgangsvormen

Levendig gesprek over wat te doen tegen onder meer seksuele intimidatie, veel oog voor de bredere organisatiecontext: dat kenmerkte het KoM-webinar op 30 maart.

Een eerste poll maakte duidelijk dat de deelnemers bij hun klanten-werkgevers niet zien dat het management z’n verantwoordelijkheid neemt voor een veilig werkklimaat.

Leiderschap

Corina Blokland van Hera Inzetbaarheid ging in op het belang van het gedrag van de leider: die moet geloofwaardig zijn, het eigen gedrag kunnen regisseren, zich niet te buiten gaan aan CVO’s. Die voor uw redacteur nieuwe afkorting betreft een Carrière Vernietigende Opmerking als “ik ben hier de baas”.

Hoe zulke leidinggevenden te beïnvloeden? Corina informeerde over de verschillende typen van machtsuitoefening door leidinggevenden. Een manager die zich beroept op z’n (hiërarchische) positie is wel te bereiken door waarschuwingen af te geven, in te spelen op z’n behoefte aan voorkómen van imagoschade: “Denk je dat je zo een aantrekkelijke werkgever bent in de krappe arbeidsmarkt?”

Vertrouwenspersoon

Een bedrijf stimuleert vriendschap tussen collega’s, regelmatige teambuilding gaat met flink drankgebruik gepaard, het bedrijf verzorgt overnachting daarna. Naar aanleiding van “The Voice” meldt een werkneemster een haar eerder overkomen nare gebeurtenis. De verantwoordelijke collega wordt ontslagen. De vrouw wil niet in de openbaarheid hebben wat haar is overkomen en dat dit de aanleiding voor het ontslag was.

Sandra de Callafon, vertrouwenspersoon bij QS Gezondheidsmanagement, gaf dit voorbeeld om de vele aspecten van ongewenste omgevingsvormen duidelijk te maken. De werkgever had haar gevraagd wat nu te gaan doen. Sandra had allereerst de rol van een vertrouwenspersoon verhelderd. Die is altijd in de eerste plaats opvang van de melder, steunen, er voor hem of haar zijn.

Op de vraag naar voorkeur voor een interne of externe vertrouwenspersoon raadde ze aan om liefst beide mogelijk te maken. Een interne vertrouwenspersoon heeft het voordeel van kennis van de arbeidsorganisatie en de verhoudingen, het nadeel is het risico van te grote  betrokkenheid bij een individu. Aan de getroffene de keuze bieden is een uitweg uit zulke dilemma’s. Ook vindt ze een vertrouwenspersoon voor de (vermeende) dader van belang. Die wordt soms te makkelijk ‘voor de bus gegooid’.

Beleid

Sandra raadt aan dat bedrijven een beleid formuleren en toepassen. Er was discussie over de inhoud ervan, waar leg je de grens van wat niet meer aanvaardbaar is? Daar kan heel verschillend over gedacht worden. Sprekers onderstreepten wat enkele deelnemers ook opmerkten in de chat: “It is in the eyes of the beholder”. Het uitgangspunt is hoe omgangsvormen overkomen bij de ander. Sandra gaf aan dat het niet moeilijk is voorbeelden van beleid te vinden en over te nemen. Essentieel is niet te volstaan met papieren beleid. Het is nodig regelmatig in werkoverleg en contacten even bespreekbaar te maken: hoe zitten mensen erbij, wat is hen overkomen? Dat was haar afsluitende tip voor actie de volgende dag. Corina’s tip haakte aan bij de discussie dat ‘tegenwoordig niks meer mag’. Ze adviseert bij de geringste twijfel de checkvraag te stellen: hoe komt een bijvoorbeeld grappig bedoelde opmerking over? Niet leuk? Bied excuses aan!

Arbodienstverlening

Een suggestie was dat arbodienstverleners standaard bij contractoverleg aanpak van ongewenste omgangsvormen aanbieden. Daar werd geen poll over gehouden. We gaan het in de praktijk van KoM-leden zien.

Het webinar is terug te kijken via de agenda op de KoM-site; daar vindt u ook de gebruikte sheets.

BEKIJK DE KOM-SITE

Coronacrisis schaadde leefstijl

“Overgewicht, roken en alcoholgebruik nauwelijks gedaald sinds 2018”. Het Centraal Bureau voor de Statistiek publiceerde cijfers, haar persbericht met deze kop suggereerde niet of nauwelijks vooruitgang sinds 2018 bij de start van het Nationaal Preventieakkoord. De cijfers liggen nog ver boven die doelen. Het persbericht bevatte een grafiek die dat onderstreept.

We bekeken het nader en zochten de tabel achter de grafiek erbij. Dat geeft een iets scherpere indruk. Op vier van de vijf gemeten indicatoren voor leefstijl is er lichte vooruitgang tot en met 2020, en een kleine terugslag ten opzichte daarvan in 2021. Op alle vijf indicatoren zijn de cijfers iets gunstiger dan in 2019 of eerder. Met andere woorden: het belangrijkste nieuws is dat de berichten over ongezond gedrag in de coronacrisis hiermee worden bevestigd. Er is geen nieuwe uitspraak of suggestie mogelijk over de 2040-doelen van het Preventieakkoord.

Bekijk het op de KoM-site

Doe uw voordeel met onze website!

Op de site van de KoM vindt u vele pagina’s met documentatie en ontwikkelingen. Onder tabblad Service vindt u pagina’s waar KoM-leden hun voordeel mee doen, voor klanten en zich zelf.

LinkedInWebsite