Inhoud: 

Coronanieuws – werkgeversorganisaties steunen kabinetsmaatregelen. Maar de maatregelen roepen ongetwijfeld spanningen op.

Een inkomensterugval van netto meer dan 10% in de coronacrisis: het overkwam ruim een op de zes werknemers in Nederland.

Voorzitters FNV en VNO-NCW promoten opnieuw het middenlangetermijnadvies van de SER. “Alle politieke partijen hebben onze analyse in meer of mindere mate overgenomen, maar we zullen ze eraan moeten houden.”

‘Maatwerk is geen oplossing’ Heeft de toeslagenaffaire impact voor het professioneel oordeel van bedrijfs- en verzekeringsarts? Er is de roep om meer maatwerk. “Maar ook maatwerk kan leiden tot groot individueel onrecht.”

CORONANIEUWS

Vrijdagavond 12 november, direct na de persconferentie van Rutte en De Jonge, schrijven de werkgeversorganisaties op hun site: kritisch te zijn en blijven “.. over de uitbreiding van het CTB naar onder andere de niet-essentiële detailhandel. Ook zijn de ondernemingsorganisaties bezorgd over het leggen van de keuze voor 2G en 3G bij ondernemers zonder duidelijke criteria. .. Goed is dat werkgevers -indien zij dit nodig achten- de mogelijkheid krijgen om naar een coronatoegangsbewijs (CTB) te vragen om de veiligheid op de werkvloer te garanderen.”

Ook los van de onduidelijkheid over komende maatregelen, blijken er al spanningen bij het werk. Hier vier voorbeelden van hoe de arbosector kan bijdragen aan terugdringen daarvan .

Onderhuidse spanningen, mogelijk openlijke conflicten, advies van medisch directeur Jurriaan Penders van HumanTotalCare: lees het in het KoM-nieuwsbericht

‘Bedrijfsarts heeft rol bij registratie vaccinatiegraad zorgpersoneel’, lees het interview van Medisch Contact met bedrijfsarts OMT-lid Jaap Maas

‘Bedrijfsarts: pak je rol als adviseur coronabeleid’, de oproep van bedrijfsartsen Bas Sorgdrager en Jaap Maas

Een rechter vindt een door een werkgever opgelegde plicht tot deels dragen van een mondkapje gerechtvaardigd. Lees het hierna volgende artikel.

 

Conflict over verplicht mondkapje in bedrijf

Rechter steunt werkgever

Een klein bedrijf stelt eind september 2020 een mondkapjesplicht in, behalve op ieders eigen werkplek. Per 1 december 2020 verplicht de landelijke overheid tot mondkapjes in alle publieke binnenruimten. Het bedrijf besteedt er aandacht aan in haar communicatie met medewerkers. Op 3 december constateert de directeur dat een werknemer / officemanager op haar werk verschijnt en in de hal, keuken en het kantoor loopt zonder mondkapje. Hij spreekt haar aan, zij weigert, onder meer met een beroep op gezondheidsredenen. De directeur verzoekt haar een medische verklaring te vragen. De vrouw schrijft openbaar op Facebook “Ik vergeet het nooit.. de dag dat ik GEDWONGEN werd mijn gezicht te bedekken, tegen mijn wil (&grondrecht!), door notabene een man”.

Conflict

Een collega spreekt haar later ook aan op niet dragen van een mondkapje, wat leidt tot een conflict. De directeur voert een gesprek met de vrouw en zegt dat haar houding en uitlatingen aanvallend en beledigend zijn. In e-mailverkeer stelt zij dat ze zich geïntimideerd en gediscrimineerd voelt door de directeur en eerdergenoemde collega. Een ziekmelding leidt tot een bezoek aan de bedrijfsarts, die adviseert een gesprek met een onafhankelijke derde. De vrouw meldt zich beter, maar werkt uitsluitend thuis. Aan collega’s mailt ze: “De reden dat ik thuiswerk is omdat ik vanwege een medische reden geen mondkapje kan dragen.” Een verklaring overlegt ze nooit. Tussen januari en juni 2021 vindt mediation plaats, zonder resultaat.

De werkgever stapt naar de rechter, de zaak komt in augustus 2021 voor, de uitspraak wordt gepubliceerd in oktober 2021. Essentieel is het volgende citaat: “[werkgever] heeft de bevoegdheid om redelijke voorschriften te geven over het verrichten van de arbeid en ter bevordering van de goede orde in de onderneming. [verweerster] is verplicht zich daaraan te houden. Dat volgt uit de wet (artikel 7:660 BW). [werkgever] mocht daarom de verplichting opleggen aan haar personeel om in de vestigingen en op de werkplek een mondkapje te dragen, mede in navolging van landelijke richtlijnen. [verweerster] heeft dat ook erkend.”

Onherstelbaar verstoorde arbeidsrelatie

De rechter constateert een onherstelbaar verstoorde arbeidsrelatie. De arbeidsovereenkomst wordt – anders dan de werkgever wil – niet onmiddellijk ontbonden, betrokkene krijgt de geldende transitievergoeding, partijen moeten ieder hun eigen proceskosten dragen; dit alles omdat de rechter geen ernstig verwijtbaar handelen bij de werknemer ziet, daarvoor ligt volgens de rechter de lat hoog.

Lees de uitspraak

 

1 december, 14-16 uur, online 

ALGEMENE LEDENVERGADERING KOM

waarin webinar met thema ‘Sterkere rol werknemer bij re-integratie’

Bedrijfsarts Mark Droogers verzorgt een inleiding over zijn werk aan onder andere  toepassen van shared decision making in de spreekkamer, gebruik van een self assessment bij aanvang verzuim, en stepped and matched care, d.i laagdrempelige interventies en informatie aanbieden, onder meer geïntegreerd in Microsoft Teams. Vakbondsbestuurder Hans Crombeen en werkgeversadviseur Ditmer Rouwenhorst geven hun kijk.

Aanmelden: administratie@kwaliteitopmaat.com

Meer informatie

 

De campagne ‘De andere dokter’ krijgt een vervolg. Gepassioneerde aios en gevestigde namen kruipen achter de microfoon: voor podcasts om hun passie voor het vak te delen. Zo laten ze jonge geneeskundestudenten zien dat arbeid & gezondheid ook een interessante richting kan zijn.

Lees meer op de KoM-site

 

Subsidie voor 2e spoor re-integratie

Voor de ziekgemelde werknemer én de professionals is het meestal moeizaam: re-integratie bij een andere werkgever. Er is behoefte aan innovatieve aanpak, een subsidieregeling voorziet daar nu in.

Op 9 november ging de regeling open. Er is een ontwikkelbudget aan te vragen: maximaal € 50.000, voor het gezamenlijk opstellen van een uitgewerkte subsidieaanvraag door (te vormen) consortia van een onderzoeksorganisatie, werkgevers en werknemers én met betrokkenheid van onder meer arbodienstverleners. Het tijdvak voor zo’n aanvraag loopt tot 13 januari 2022.

Lees meer op de KoM-site

Corona vergrootte ongelijkheid licht

Zwaarwegende les voor de Nederlandse arbeidsmarkt

Een inkomensterugval van netto meer dan 10% in de coronacrisis: het overkwam ruim een op de zes werknemers. Gemiddeld ging het bij hen om 40% van het netto-inkomen. Dat meldt een team van zes economen in hun vakblad ESB.

Bankrekeningen

Van de zes economen werken er vijf bij ABN Amro en een bij het Ministerie van Financiën. Ze analyseerden bij de bank een selectie rekeningen ter grootte van 10% van de Nederlandse werknemers. De selectie betrof actief gebruikte individuele bankrekeningen van niet-gepensioneerde volwassenen met een regelmatig maandelijks inkomen van minimaal € 500.

Het blijkt dat er in de periode maart 2020 – februari 2021 16,3% van de Nederlandse werknemers een inkomensterugval leed van meer dan 10%. Omgerekend naar de werkenden met een salaris zijn dat ongeveer 190.000 werkenden. Vergeleken met 12 maanden eerder is de totale groep werknemers met een inkomensterugval met 2,3%-punt toegenomen.

Kloof vergroot

De conclusie hieruit is tweeledig:

• Vóór de coronaperiode had al een op de zeven werknemers een inkomensterugval van netto meer dan 10%.

• ‘Corona’ gaf een lichte toename: het getal werd een op de zes. De kloof tussen werknemers met een zeker bestaan en die met een onzeker bestaan is gegroeid. Met name jongeren, werknemers met een flexibel contract en werknemers met een relatief laag inkomen werden getroffen.

Nederland meest ongelijk

De groep wijst op internationaal onderzoek waaruit blijkt dat in diverse Europese landen de overheidssteun leidde tot minder ongelijkheid. Bij ons werden bedrijven gesteund. In Amerika ging de coronasteun grotendeels direct naar huishoudens met een beneden-gemiddeld inkomen; met als gevolg een toename van het gemiddelde netto-inkomen, zelfs na baanverlies. In Zweden ging vooral de laagste 25% van de inkomensverdeling erop achteruit, loonkostensubsidies voorkwamen erger. De zes economen halen de OESO aan: die constateerde al eerder dat Nederland de meest ongelijke lidstaat is qua economische zekerheid vanuit arbeidscontracten.

Copingsmechanisme

De bankrekeningen geven ook inzicht in de manier van omgaan met de inkomensterugval tijdens de pandemie. “Rood staan” bij de bank nam minimaal toe, gebruik van spaargeld groeide iets. De copingstrategie ‘minder uitgeven’ is als enige toegenomen. Over het geheel genomen zijn het volgens de auteurs vooral de coronarestricties die deze gedragsverandering brachten. Die dienden als een automatisch copingmechanisme voor mensen met inkomensterugval. Ook werknemers met een inkomensterugval én best wat spaargeld schroefden hun uitgaven terug.

Bescheiden toename

Het is hiermee gerechtvaardigd te stellen dat ‘corona’ geen scherpe toename van ongelijkheid in Nederland te zien gaf. Niet met zoveel woorden zien de zes auteurs als verklaring dat het in ons land moeilijk nóg slechter kan gezien onder meer de verschillen tussen de insiders en outsiders op de arbeidsmarkt. Het ‘rapport Borstlap’ en het SER-advies van juni zien ze als onverminderd relevant gezien de corona-ervaringen.

Gedegen onderzoek?

Het artikel van de groep maakt onderdeel uit van de Preadviezen 2021 van de “Koninklijke Vereniging voor de Staathuishoudkunde”. Op 29 november wordt de bundel gepresenteerd aan de minister van SZW, die zal erop reflecteren.

Lees dit en meer

 

Voorzitters VNO-NCW en FNV eensgezind

Nieuw kabinet moet de doorgeslagen flexibilisering terugdringen

Wat brengt de kabinetsformatie voor de arbeidsmarkt-in-ruime-zin?

Naar verwachting zullen de formerende partijen sterk leunen op wat de de Sociaal-Economische Raad noemt haar “middellangetermijnvisie” (spelling van de SER zelf). Daarin koos de top van de Nederlandse ‘polder’ voor in grote lijnen behoud van het bestaande stelsel wat betreft verzuim en arbeidsongeschiktheid. Voor structureel werk moet een vast contract weer de norm worden. De voorzitters van VNO-NCW en FNV lijken een tour te maken langs sociaaleconomische tijdschriften voor het promoten van deze visie. Het is het eerste gezamenlijke SER-advies in 15 jaar voor een nieuw kabinet. De oktoberuitgave van UWV-magazine laat hen aan het woord. De slotzin is veelzeggend: “Alle politieke partijen hebben onze analyse in meer of mindere mate overgenomen, maar we zullen ze eraan moeten houden.”

Duitse degelijkheid in on-Duits kader

’s Werelds grootste beurs voor gezond en veilig werk

Expositiehallen vol beschermende werkkleding en arbeidsmiddelen voor gezond en veilig werken: de Düsseldorfse Messe für Arbeitsschutz vond weer plaats, vier volle dagen eind oktober. Voor veel arboprofessionals in heel Europa een tweejaarlijks hoogtepunt. Deze beurs stelt de grootste ter wereld te zijn. Uw redacteur was er. Wat leverde het op?

• Uw redacteur ging allereerst naar de startup zone, in de tiende en laatste hal. Exposanten toonden er verbeterde luchtzuivering, online cursussen en last-minute-veiligheidsbeoordelingen, en gevaars(zone)signalering via earphones.

• Verrassend bleek een nieuwtje voor veiligheidsschoenen. Stijfheid voor veiligheid en soepelheid voor bewegingsvrijheid zijn moeilijk verenigbaar. Twee whizzkids toonden een in de schoen te integreren mechanisme, vergelijkbaar met de autogordel. Het helpt voorkomen dat bij verdraaien van enkel of voet banden scheuren of uitrekken. Een fabrikant past het al toe.

• Enkele jaren geleden waren exoskeletten een prille noviteit voor vermindering van fysieke belasting. Nu waren er volop demonstraties van fabrikanten: in dezelfde tijd meer doen met minder inspanning in bijvoorbeeld installatietechniek. Uw redacteur somberde over nieuw repeterend werk, maar knapte op door een nouveauté, een alternatief voor stoelmassage: een massagegordel à € 229 van voet tot en met nek bruikbaar.

• Drie dagen waren er parallelle lezingen en conferenties, totaal zo’n 90, gesponsord door de expo-organisatie. Geen onderwerp bleef onbehandeld. Inleiders waren er uit de kring van fabrikanten en Duitse ‘bedrijfsverenigingen’, maar er was niet één bestuurder van een werkgevers- of werknemersorganisatie. Dat is zéér on-Duits. De oorspronkelijke Duitse organisatie van dit tweejaarlijkse evenement is uitgegroeid tot de op wereldwijd werkende multinational a-plus-a.

• De belangrijkste opbrengst volgens uw redacteur? Z’n stappenteller gloeit nog na.

 

‘Maatwerk is geen oplossing’

Heeft de toeslagenaffaire impact voor het professioneel oordeel van bedrijfs- en verzekeringsarts?

Er is de roep om meer maatwerk. “Maar ook maatwerk kan leiden tot groot individueel onrecht.” Zo opent hoogleraar Paul de Beer zijn artikel ‘Maatwerk is geen oplossing’ op de site van het wetenschappelijk bureau van de PvdA. Zijn betoog geeft ook aanknopingspunten voor het opnieuw doordenken van de rol van bedrijfs- en verzekeringsartsen zoals bij WIA-claims. Het laat zich uiteindelijk lezen als een bevestiging-in-grote-lijnen van hun huidige werkwijze. Dat kan een opsteker zijn voor de beroepsgroepen. En een pleidooi voor een instrument als het BAR?

Lees het in het themadossier op de KoM-site

Doe uw voordeel met onze website!

Op de site van de KoM vindt u vele pagina’s met documentatie en ontwikkelingen. Onder tabblad Service vindt u pagina’s waar KoM-leden hun voordeel mee doen, voor klanten en zich zelf.

LinkedInWebsite