Voorziet MKB verzuim-ontzorg-verzekering in behoefte?

Werkgevers kunnen zich vrijwillig privaat verzekeren voor de verplichte loondoorbetaling bij ziekte van hun vaste werknemers. De meeste van de mkb-werkgevers doen dat. Kamerleden maakten en maken zich regelmatig zorgen: is er voldoende aanbod voor mkb-ers, maken ze er gebruik van? Hun werkgeversachterban klaagde over premiestijging, en zag nauwelijks verlaging. Eerder en recent onderzoek neemt de zorgen niet echt weg.

Onderzoek
De afgelopen decennia waren er diverse onderzoeken over het onderwerp. In december stuurde demissionair minister Paul een rapport aan de Tweede Kamer, van SEO, de Stichting Economisch Onderzoek, gelieerd aan de UvA: “Verzuim verzekerd - een analyse van de verzuimverzekeringsgraad onder werkgevers”. Bijna zes op de tien werkgevers verzekert zich tegen verzuim; bij werkgevers tot 50 medewerkers is het zeven op de tien. Uitgesplitst is het als volgt.

• werkgevers met 10 tot 50 werkzamen: 76%
• werkgevers met 5 tot 10: 86%
• werkgevers met 2 tot 5: 44%.

De ‘verzekeringsgraad’ is volgens de vier auteurs de laatste twee decennia hoogst waarschijnlijk niet gedaald, er zijn aanwijzingen voor enige stijging.

De MKB verzuim-ontzorg-verzekering
Als deel van een breder akkoord met het kabinet, sloten werkgevers in 2018 een convenant met de verzekeraars. Deze gingen de MKB verzuim-ontzorg-verzekering (MVOV) bieden, op basis van een keurmerk afgegeven conform wensen van werkgeversorganisaties. Belangrijk punt erin is premiestabiliteit: afvlakken van stijging, en dus ook van daling.

Gestage trage toename
De MVOV is gestart per januari 2020. Het aantal MVOV-verzekerde werkgevers ontwikkelde zich als volgt.
2020       6.900
2021     10.000
2022     20.500
2023     25.100
2024     29.900
De minister schreef aan de Tweede Kamer: “Het is positief om te zien dat het aantal MKB-verzuim-ontzorg-verzekeringen groeiende is, waarmee dus voorzien wordt in een behoefte die er bij ondernemers is.”
Ook de onderzoekers maken gewag van voorzien in een behoefte. Maar toch valt er te twijfelen. Buiten een groeispurt in 2022 lijkt de toename wel gestaag maar traag, en zelfs te vertragen. SEO berekende de groei.
2021     45%
2022     105%
2023     22%
2024     19%

Mogelijk bereik van de MVOV?
Onder adviseurs inkomensverzekeringen wordt wel gesteld dat 600.000 tot 800.000 MKB-werkgevers voor de MVOV in aanmerking zouden komen. Dat lijkt erg hoog geschat. Het SEO-rapport noemt een totaal van 349.000 werkgevers in 2024, zonder uitsplitsing naar grootte. Exacte cijfers ontbreken, maar als we aannemen dat het aantal werkgevers met 25 of minder werknemers 200.000 à 300.000 is, heeft de MVOV in vijf jaar tien à vijftien procent van die doelgroep bereikt. Dat oogt niet verbijsterend.

Kosten wellicht belemmering
Het onderzoek omvatte vragenlijsten aan werkgevers. Daarnaast waren er focusgroepen van werkgevers, anders dan in eerdere onderzoeken. Werkgevers blijken bereid tot relatief veel premiebetaling, met name ter wille van premiestabiliteit. Verzekerde werkgevers tonen een hogere betalingsbereidheid dan niet verzekerden. “Dat suggereert dat bedrijven zich mogelijk niet verzekeren, omdat hun betalingsbereidheid lager ligt dan de premieprijs”, schrijven de vier onderzoekers van SEO.

Data bij verzekeraars?
Eind 2022 was het onderzoek al aangekondigd. In het ambtelijke stuk bij de recente publicatie melden haar medewerkers de minister: ze hebben eerst zelf geprobeerd de belangrijkste onderzoeksvragen te beantwoorden; dat lukte niet, bij gebrek aan data van het Verbond van Verzekeraars. Dat oogt wel verbijsterend.

KoMclusie 1: belangwekkend rapport

• Het SEO-rapport is voor belangstellenden zeker de moeite waard. Onder meer vanwege – nieuw - de inzet van focusgroepen. Er blijkt bijvoorbeeld dat MVOV-verzekerde werkgevers zich niet meer ontzorgd voelen dan werkgevers met een andere verzekeringsvorm. Onder de allerkleinste werkgevers is wel wat meer gevoel van ontzorgen te zien.

KoMclusie 2: weinig data verzekeraars

• Het is verbijsterend, zo niet onthutsend, dat verzekeraars kennelijk niet makkelijk en vervolgens nogal weinig data beschikbaar hebben of stellen. Het SEO-rapport bevat nauwelijks meer data dan het Verbond van Verzekeraars eerder meldde, via - steeds positief gestelde - nieuwsberichten.

KoMclusie 3: bijna half miljard ongericht uitgegeven, jaarlijks

• In de politiek zijn en waren er zorgen over de betaalbaarheid van verzuimverzekeringen voor het mkb. Het SEO bevestigt die zorg enigszins. Mede daarom gelden er sinds 2020 premiekortingen, per 2023 op basis van een regeling gedifferentieerde WIA-premie. Kleine werkgevers (totale loonsom zeg ruim een miljoen) betalen zo’n 1,5%-punt minder premie dan (middel)grote. De minister meldt in haar brief dat daar zo’n € 450 miljoen per jaar mee gemoeid is.

Niet met zoveel woorden is dit bedoeld om mkb-ers tegemoet te komen in de kosten van arbodienstverlening en verzuimverzekering*. Maar het kan heel goed zijn dat de premiekorting aan mkb-ers juist voldoende financiële ruimte geeft om daar niet voor te kiezen.
Het is ronduit onthutsend dat nooit onderzoek is gedaan naar het effect van dit enorme bedrag.  Maar dat komt vaker voor bij nauwelijks gerichte algemene maatregelen.

* Terzijde: Kwaliteit op Maat had in 2022 nog gesuggereerd de premiekorting afhankelijk te maken van het overleggen van een bewijs van inkoop arbodienstverlening en verzekering.

Bronnen
De brief van demissionair minister Paul aan de Tweede Kamer, het SEO-onderzoek is bijlage daarbij.
Het nieuwsbericht van het Verbond van Verzekeraars in 2024: ‘MVOV populair’.
Het nieuwsbericht van het Verbond van Verzekeraars in 2025: ‘MVOV blijft terrein winnen’.