Veel klachten door hinderlijk geluid
Negen bedrijven deden mee in een project over geluid op de werkvloer. Ruim de helft van de werknemers ervaart regelmatig tot áltijd hinder daardoor. Een aantal werknemers meldt klachten, zoals vermoeidheid, stress, onderlinge irritaties en concentratieverlies. Enkele kerngegevens vindt u in de illustratie.

Veelzeggend
Deze cijfers komen uit een enquête onder werknemers in negen bedrijven (met totaal 450 werknemers) die meededen aan een project voor terugdringen van hinderlijk geluid op de werkvloer. De resultaten zijn dus niet representatief. Ze zijn wel veelzeggend. Niet voor niets schrijft een nieuwsbericht van de Sociaal-Economische Raad: “Hinderlijk geluid op het werk is een serieus arbeidsrisico en verdient structurele aandacht”.
Schadelijk geluid moet vermeden worden. De arboregels zijn duidelijk over wat schadelijk is: geluid boven de zogeheten 80 dB(A), mensen krijgen daar op den duur gehoorproblemen van, steeds ernstiger. Geluidsniveaus daaronder heten hinderlijk of storend. Dat geeft soms de indruk dat er geen risico is voor de gezondheid. Onterecht!

Evidence voor stress door hinderlijk geluid
De wetenschap heeft steeds meer aanwijzingen en hard bewijs voor gezondheidsrisico’s door geluidsniveaus onder arbowettelijke normen. Het Europees Agentschap voor gezond en veilig werk noemt het ontstaan van stress gerelateerde ziekten zoals oorsuizen, mentale vermoeidheid en verminderde prestaties; maar ook hart- en vaatziekten. Het Amsterdams universitair medisch centrum meldt: geluidsniveaus onder de 80 dB(A) benadelen het werkvermogen, wat inzetbaarheid aantast. Deze werknemers rapporteren meer vermoeidheid, stress, chagrijnigheid, hoofdpijn en burn-outklachten. Dit alles draagt zeker bij aan ziekteverzuim. Mensen van wie het gehoor minder is, hebben extra last van hinderlijk geluid.

Belangrijke publicatie
Audiciens, bedrijfsartsen in de NVAB, een patiëntenorganisatie en een specialistisch adviseur vormden een uniek samenwerkingsverband. Ze publiceerden einde 2025 het rapport “Moe van geluid - Over hoe geluid en gehoor samenhangen met vitaliteit op het werk”. Het is te vinden op de sites van de organisaties, zoals patiëntenorganisatie stichtinghoormij.nl. De cijfers aan het begin van het artikel zijn hierop gebaseerd.
Een wezenlijke aanbeveling is: investeer in vroegsignalering van gehoorproblemen, vooral vanaf het 50ste jaar.
Het project kreeg medefinanciering van het Instituut Gak. Dat is in de arbosector vooral bekend vanwege financiering van wetenschappelijk onderzoek in kwesties van sociale zekerheid. Het (b)lijkt ook preventie en andere speerpunten van de arbosector te kunnen steunen.

Werksoorten
De helft van de mensen die hinder ervaren, noemt pratende collega’s als oorzaak. Een derde noemt apparaten, machines, bellen en alarmen of telefoons. Maar wist u dat een krijsende baby soms wel 80 dB(A) geluid kan produceren? Niet voor niets geeft een organisatie in de kinderopvang oordoppen aan medewerkers in één vestiging. Zeker niet ideaal, maar het is bij wijze van proef, gestart vóór de zomer van 2025. Op een andere locatie wordt geëxperimenteerd met wandpanelen die betere akoestiek moeten bevorderen. Elders worden de activiteiten anders ingedeeld: rust- en spelmomenten worden afgewisseld en kinderen kunnen buiten uitrazen.

Kantoortuinen
Al in 2020 deden bedrijfsartsen kantoortuinen in de ban, na een enquête onder zo’n 90 van hen. Een meerderheid van hen ziet dat werknemers de kantoortuin als een verzuimreden noemen, het geluid speelt een grote rol. Er zijn inmiddels redelijke oplossingen voor de klachten uitgekristalliseerd: allerbelangrijkste is zorgen voor stilteplekken waar mensen ongestoord kunnen werken. Maar dit wordt niet overal toegepast.

Praktijkrichtlijn
Al zo’n 30 jaar bestaat er een zogeheten praktijkrichtlijn van het Nederlands Normalisatie-instituut. Hier volgen enkele voorbeelden van werksoorten; het geluidsniveau moet liefst niet meer zijn dan het genoemde.

• Lopende band werk: 75 dB(A)
• Schoonmaak, assemblage: 65 dB(A)
• Magazijnwerk, receptie: 55 dB(A)
• Beeldschermwerk: 45 dB(A)
• Beleidswerk, vergaderen: 35 dB(A)

Geavanceerd geluidsonderzoek: voorbeeld uit het rapport
Enkele anesthesiemedewerkers werken op diverse ziekenhuislocaties. Ze ervaren vermoeidheid en concentratieproblemen, in het bijzonder op één locatie, vermoedelijk door geluid. Onderzoek wijst uit dat het gemeten geluid overal minder is dan 80 dB(A). De werkgever laat een geavanceerd geluidsonderzoek doen. Een ‘geluidscamera’ brengt geluidslekkages en resonanties in beeld. De geluidsspecialist observeert werkprocessen en bewegingen en bevraagt betrokkenen mondeling en schriftelijk.
Er blijkt dat op de betreffende afdeling de spreekkamers een kier van bijna drie centimeter hebben naar de wachtruimte, en dat de plafondplaten nauwelijks geluid absorberen. De gangbare harde en gladde materialen zoals glas en laminaat voor de inrichting – bedoeld voor hygiëne - werken niet gunstig op de geluidsresonanties, het verwerken van geluidsdruk en geluidsbeleving. Die omgevingsfactoren zijn zo veel mogelijk aangepakt. De geluidsspecialist geeft een lezing aan de teams, voor de bewustwording. Per locatie zijn er nu afspraken over maatregelen: de manier en plek van communiceren, checken of mensen elkaar goed verstaan en over telefoons-op-stil.

KoMclusie
Gehoorvermindering treedt op met het stijgen der jaren. Met andere woorden, nu de beroepsbevolking ouder wordt, is het belangrijker dat de arbosector hinderlijk geluid aanpakt.
KoM-leden lezen meer daarover in de nieuwsbrief die ze donderdag 5 februari gemaild krijgen.

Het nieuwsbericht van de SER “Hinderlijk geluid op het werk is een serieus arbeidsrisico en verdient structurele aandacht”. 
Het rapport ‘Moe van geluid’.